Medya Okuryazar─▒ Olmak

Medya Okuryazar─▒ Olmak ­čÄ×´ŞĆ­čÄą­čô▒­čôŁ

Medya Okuryazar─▒ Olmak

Medya,┬á ─▒rk, cinsiyet ya da farkl─▒ bir ayr─▒m g├Âzetmeden, bilgileri kitlelere ula┼čt─▒rma amac─▒yla ├╝retilmi┼č ara├žlar─▒n t├╝m├╝d├╝r. Bu ara├žlara bas─▒n yay─▒n organlar─▒ olarak tan─▒mlad─▒─č─▒m─▒z faks gazete, posta, radyo, televizyon ve son y├╝z y─▒la damgas─▒n─▒ vuran internettir. Medya okuryazarl─▒─č─▒ kavram─▒n─▒ anlayabilmemiz i├žin medyan─▒n tan─▒m─▒n─▒, i┼člevlerinin ve g├╝c├╝n├╝n bilinmesi gerekmektedir. Medya okuryazarl─▒─č─▒n─▒ ise, kitle ileti┼čim ara├žlar─▒ kullan─▒larak olu┼čturulan mesajlar─▒ ├ž├Âz├╝mleme ve iletme yetene─či olarak tan─▒mlayabiliriz. G├╝n├╝m├╝zde medyay─▒ ├ž├Âz├╝mleyebilme konusu ├╝zerinde daha ├žok durulmaktad─▒r. Medya okuryazarl─▒─č─▒, medyada yer alan iletilerin do─čru okunmas─▒ ve kendi iletilerini ├╝retebilmesi i├žin izleyici/okuyucuya katk─▒da bulunur. Medya okuryazarl─▒─č─▒n─▒n iki noktada ele alabiliriz: birincisi medyadaki i├žeri─če eri┼čebilmek i├žin teknolojiyi kullanma becerisi, ─░kincisi ├Ânemli nokta ise i├žeri─či sadece anlamak de─čil bu i├žeri─či de─čerlendirebilme yetene─čidir.

┬á ┬áMedya ara├žlar─▒ndan gelen mesajlar, yeti┼čkinlere k─▒yasla, geli┼čime a├ž─▒k olan ├žocuklar─▒ daha fazla etkilemektedir. Bu s├╝re├žte ├žocuklar ├žo─ču zaman se├žme ┼čanslar─▒ olmadan medya ├╝r├╝nlerine maruz kalmaktad─▒r. Medya i├žeriklerine, fark─▒nda olarak ya da olmadan maruz kalan bireyler, bu i├žeriklerden etkilenirler. Bu etki duygu ve d├╝┼č├╝ncelerine, davran─▒┼člar─▒na, karar alma s├╝re├žlerine dahi etkilemektedir.┬á

Medyan─▒n i┼člevleri

Bunlar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralayabiliriz;

ÔÇóHaber ve bilgi verme i┼člevi: Medyan─▒n en ├Ânemli i┼člevi, ┬áobjektiflik ilkesine uyarak toplumu bilgilendirmek ve haber vermektir. Bu bilgi ve haberler medya ile insanlara ula┼č─▒r. Ancak bu iletim s├╝recinde gazetecinin siyasi g├Âr├╝┼č├╝ ve ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ kurumun de─čer yarg─▒lar─▒, gazetecinin g├╝nl├╝k rutinleri, kaynaklara ba─č─▒ml─▒l─▒k, medya kurulu┼čunun ticari kayg─▒lar─▒, toplumsal ve k├╝lt├╝rel de─čer yarg─▒lar─▒, haber de─čerleri, meslek├« kurallar ve ilkeler gibi bir├žok fakt├Âr├╝n etkili oldu─ču s├Âylenebilir.

ÔÇóToplumsalla┼čt─▒rma i┼člevi: Bas─▒n yay─▒n organlar─▒ bireylerin toplumla b├╝t├╝nle┼čmesini sa─člar. G├╝ndemden haberdar olan bireyin toplumsal hayata uyum sa─člamas─▒ da kolayla┼čacakt─▒r.

ÔÇóKamuoyu Olu┼čturma: Kamuoyunu bir konu hakk─▒nda halk─▒n fikri, d├╝┼č├╝ncesi, kanaati olarak tan─▒mlayabiliriz. Toplumu bilgilendiren ve baz─▒ konularda duyarl─▒l─▒k yarat─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan medya, belli g├Âr├╝┼člerin yayg─▒nla┼čmas─▒na ve ortak bir bilincin olu┼čmas─▒na da katk─▒da bulunabilir. Medya konusunda kamuoyu i┼člevinin, ├Ânemini kaybetti─či bu d├Ânemde g├╝ndem olu┼čturma i┼člevi b├╝y├╝k bir ├Ânem kazanmaktad─▒r. Medya kamusal bir g├Ârevi yerine getirir. Kamu kurum ve kurulu┼člar─▒n─▒ kamu ad─▒na denetleme ve ele┼čtirme yetkisini elinde bulundurur. Vatanda┼č─▒n hakk─▒n─▒ savunmak ad─▒na toplumun ve kamunun vicdan─▒ vazifesi g├Âr├╝r.

ÔÇóE─čitim i┼člevi: Bireylerin ├Âzellikle de ├žocuklar─▒n bilin├ž d├╝zeyini y├╝kselterek e─čitimlerine yard─▒mc─▒ olur. A├ž─▒k├Â─čretim uygulamas─▒ y├╝r├╝ten ├╝niversitelerin derslerini bu duruma ├Ârnek g├Âsterebiliriz.

ÔÇóE─člendirme i┼člevi: Medya , izleyici/okuyucu/dinleyicilerin toplumsal hayat─▒n rutin d├╝zeninden uzakla┼čt─▒rarak e─člendirme i┼člevini de y├╝r├╝t├╝r.

ÔÇóK├╝lt├╝rel De─čerlerin Korunmas─▒: Medya ara├žlar─▒ e─čer do─čru kullan─▒l─▒rsa k├╝lt├╝rel miras─▒n korunmas─▒, ya┼čat─▒lmas─▒ ve geli┼čtirilmesinde de ├Ânemli rol oynayacakt─▒r.

ÔÇóTan─▒t─▒m: Medya ara├žlar─▒ devletlerin, kurumlar─▒n, ┼čirketlerin hatta ki┼čilerin en ├Ânemli tan─▒t─▒m arac─▒d─▒r. G├╝n├╝m├╝z ekonomisi pazarlama ├╝zerine kuruludur. Pazarlaman─▒n en ├Ânemli arac─▒ da medyad─▒r. Medya arac─▒l─▒─č─▒yla markalar tan─▒t─▒mlar─▒n─▒ yaparak k├ór oranlar─▒n─▒ art─▒rabilmektedir.

┬áBu durum son d├Ânemde medya arac─▒l─▒─č─▒yla verilen reklamlar─▒ artt─▒rm─▒┼čt─▒r. Medyan─▒n k├ór amac─▒yla reytinge odaklanmas─▒ ger├žeklik ve kurgusall─▒k aras─▒ndaki ayr─▒m─▒ yapmam─▒z─▒ zorla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. Bu sebepten medya i├žerikleri do─čru ├ž├Âz├╝mlenmelidir. Bu ├ž├Âz├╝mleme devresinde medya okuryazarl─▒─č─▒ e─čitimi devreye girmektedir.

Medya Okuryazarl─▒─č─▒n─▒n Temel Ama├žlar─▒

  Bireylerin, 

ÔÇóMedyada yer alan mesajlar─▒, ele┼čtirel bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla ele ┬áalabilmesi, ┬á

ÔÇómedyada yer alan ger├žek ┬áya da kurgu olan i├žeriklerin ayr─▒m─▒n─▒n yap─▒labilmesi,

ÔÇóinsanlar─▒n, medya mesajlar─▒n─▒ ├ž├Âz├╝mleme s├╝recinden ge├žirmek i├žin gerekli olan bilgi ve becerilerle ilgili nas─▒l e─čitilmesi gerekti─čini belirlemek,

ÔÇó├ľ─črencilerin bilgiye ula┼čma, ula┼čt─▒─č─▒ bilgiyi ┬áanaliz etme ve bu bilgi ve mesajlar─▒ ┬áde─čerlendirme yetene─čini g├╝├žlendirmek,

ÔÇóBireylerin ileti┼čim yetene─čini g├╝├žlendirmek i├žin medyay─▒ bir ara├ž olarak kullanmas─▒n─▒ sa─člamak,

ÔÇóMedyan─▒n bireylerde yaratt─▒─č─▒ alg─▒n─▒n, ger├žek hayattakilerden farkl─▒ olabilece─činin anla┼č─▒labilmesi,

ÔÇóMedyan─▒n bireyleri ve kitleleri y├Ânlendirme ve y├Ânetme fonksiyonlar─▒n─▒n da oldu─čunun fark─▒na var─▒labilmesi,

ÔÇó Mesaj─▒ g├Ânderenlerin kendi fikir, d├╝┼č├╝nce ve g├Âr├╝┼člerine inand─▒rma gayreti i├žinde olabileceklerinin de─čerlendirilmesi

ÔÇó Kitle ileti┼čim ara├žlar─▒ yoluyla verilen mesajlarla kamunun fark─▒ndal─▒─č─▒n─▒n ya da bilin├žlili─činin sa─članmas─▒

ÔÇóMedya arac─▒l─▒─č─▒ ile bireylere ula┼čan k├╝lt├╝rel, politik, e─čitsel ,sosyal ve ekonomik programlarda medya okuryazarl─▒─č─▒n─▒n ├Âneminin vurgulanmas─▒,

ÔÇóHem formel hem de informel e─čitimle her bireye medya kullan─▒m─▒ konusunda azami ├Âl├ž├╝de bilgi ve beceri sahibi olmas─▒n─▒n sa─članmas─▒ ,

ÔÇó├ľzellikle medyan─▒n yap─▒s─▒n─▒n ve i┼čleyi┼činin ├Â─črenilmesi ,

ÔÇó─░├žeri─čin bilin├žli bi├žimde de─čerlendirilmesi ,

ÔÇóBireylerin demokrasi, yurtta┼čl─▒k bilinci ve siyasal kat─▒l─▒ma te┼čvik edilmesi,

ÔÇóMedyada yay─▒nlanan ├╝r├╝nlerde (yaz─▒, film, haber vb.) yer alan ─▒rk, s─▒n─▒f ve toplumsal cinsiyet ayr─▒mc─▒l─▒klar─▒n─▒ saptanmas─▒ ve bunlar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒

ÔÇóMedya okuryazarl─▒─č─▒n─▒n, ┬á├Âzellikle geli┼čme ├ža─č─▒ndaki ├žocuk ve gen├žlerin aras─▒nda fazlas─▒yla yayg─▒n olan uyu┼čturucu kullan─▒m─▒n─▒n ve ┼čiddetin ├Ânlemesi gibi ama├žlar─▒ da s├Âz konusudur.

Bu yaz─▒y─▒ nas─▒l buldunuz?

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak.