Sözde Hafif, Pahada Ağır: Bülent Ortaçgil / Light (1998)
Yıl 1997. Ortaokula gidiyorum. Henüz konservatuvar serüvenim başlamamış. 68 Kuşağı’ndan bir baba ve Güzel Sanatlar’da okuyan bir abla sayesinde, müzik zevkimin oluşmakla kalmayıp yaşıtlarımdan da ayrıldığının pek farkında değilim o zamanlar. Evde çoğu zaman Beatles, Animals, Led Zeppelin, Iron Maiden, Deep Purple vb. gruplar çalarken, dönemin popüler müziklerine sadece kulak aşinalığım oluyordu. Rock ve Metal türlerinde yeni çıkan tüm albümlere de ister istemez hakimdim. Hatta, Metallica’nın Reload albümü çıktığında, bizzat elime para tutuşturularak, evin yakınındaki büyük marketten kasedini almam için gönderilmişliğim var. İlk dinlediğim ânı hatırlıyorum da Unforgiven II’ya bayılmıştım. Ablam da şöyle demişti, “Sen bir de bunun birincisini dinle.”
Walkman olmadan bakkala bile gidemediğimiz, hatta sevdiğimiz parçaları sürekli başa sarınca Walkman’in pili bittiği için, kaseti kaleme takıp uzun uzun döndürüp başa aldığımız zamanlar. 90’larda çocuk olmak gibi geyikler yapmayacağım elbet. Müzik zevkimin başkalaşmaya başladığı bir dönemden bahsedeceğim.
Yıl 1998 olduğunda, başka müzikler keşfetmeye başlamıştım. Bir arkadaşım vardı mahallede. Elinde bir kasetle geldi bir gün. O zamanlar kasetlerimizi değiştirmek en büyük aktivitemizdi. “Bunu babamdan aldım, bir şeye benzemiyor ama belki sen seversin” dedi. Ama babasının uyarısını da ekledi: “Bu albüm size çok ağır gelebilir.” İsmi Light olan bir albümün ağırlığını daha sonra anlayacaktım.
İlk dinlediğimde şöyle düşündüm, bu kadar tuhaf, hatta çirkin sesi olan bir adam nasıl böyle güzel şarkı söyleyebiliyor? Şu yaşımda hâlâ zaman zaman bunu düşünmeye devam ederim. Bir çocuk olarak, Bülent Ortaçgil’in Light albümünü dinliyordum ve hiçbir şey anlamıyordum. Mavi kuş neden sarhoş, neden onlara kızmış? Kim bu adam? Gitar gibi duyduğum ama gitar olmayan çalgıyı kim çalıyor? Davulun tınısı nasıl böyle güzel geliyor? Dinledikçe hem nefret ediyordum hem de seviyordum. Böyle karmaşık duygular içinde bir bakmışım Iron Maiden’larımın yanına tuhaf sesli bir adamın kasetleri eklenmeye başlamış.
Bülent Ortaçgil’i canlı olarak ilk kez 2000 yılında, bizim evin orada açılan bir sanat merkezinde dinledim. Erkan Oğur, Gürol Ağırbaş ve Cem Aksel’den oluşan kemik kadrosu ile çalıyordu. Bülent Ortaçgil’i farklı zamanlarda, farklı yerlerde, farklı insanlarla 20 yıldır dinliyorum. Her albümünü, içindeki kişisel notlara kadar biliyorum. Ama Light albümü benim için her zaman daha özel olduğundan onun üzerine yazmak istedim.
Ortaçgil’in 1998 yılında piyasaya çıkan Light albümü 10 parçadan oluşuyor. Albümde bas gitarı Gürol Ağırbaş; klasik, elektro gitarları, perdesiz yaylı tamburu ve kopuzu Erkan Oğur; bateriyi Cem Aksel; vurmalı çalgıları Hakan Beşer çalıyor. Ortaçgil ise vokal ve gitarda. Söz ve müziklerin tamamı Ortaçgil’e ait.
Albüm Bir Başka adlı parçayla başlıyor. Bülent Ortaçgil’in çocuk şarkısı ya da tekerleme gibi yazdığı sözlerin ve melodilerin bir örneğidir bu parça. Pek sevdiğimi söyleyemem. Ben çoğunlukta birinci parçadan değil, ikinci parçadan başlarım bu albümü dinlemeye. İkinci parça Normal’dir çünkü. Politikayla pek alakası olmayan, görüşünü dile getirmeyen ve akranlarına göre çok geç üne kavuşmuş bir adam olarak, tahminimce emeklerinin boşa gitmemesi için pek suya sabuna dokunmak istemeyen Ortaçgil’in yazdığı Normal, ona göre biraz fazla politiktir. O yüzden şaşırarak sevdiğim Ortaçgil şarkılarındandır. Nitekim, “Biralar soğuk mu dedim? / Dedi ki normal” diye başlayan bir şarkıyı sevmemek çok da olası değil. Şarkının Erkan Oğur’un muazzam gitar tınısıyla değişik bir hava kazanması da cabası.
Ortaçgil ve kemik kadrosunun ustalık eseri olarak gördüğüm, tamamen caz nüveleri taşıyan Light albümündeki tüm parçaları teker teker anlatmaya niyetim yok. Biraz bencillik edip, sadece kendi sevdiklerime değineceğim. Normal gibi bir soundu olan ve aynı heyecanı veren diğer bir parça da Aşk Var’dır. Bu parçada Erkan Oğur karşımıza akustik gitar ile çıkıyor. Ben Erkan Oğur’u Bülent Ortaçgil’in şansı olarak görüyorum. Ekibin jokeri diyebiliriz ona. Her parçanın neye ihtiyacı varsa, onu çalıyor çünkü. Konservatuvarda öğrenci olduğum dönemde, bir hocam “Erkan Oğur gibi bir virtüöz neden Bülent Ortaçgil ile çalıyor bunca zamandır, hiç anlamıyorum” dediğinde kızmıştım. Ama şimdi biraz hak vermiyor değilim. Ortaçgil kendi başına da çalıp söyleseydi dinlerdim. Ama bahsettiğim ekiple olduğu kadar tat almazdım muhtemelen.
Kimseye Anlatmadım adlı parçaya geldiğimizde, Birsen Tezer giriyor sahneye. Şimdilerde adını sıkça duyuyoruz; ama o zamanlar pek tanınmıyordu Birsen Tezer. Türk Sanat Müziği bölümünden mezun olan bir vokal; ama Türkçe sözlü caz müzik yapıyor ve bence bu konuda gayet başarılı. Bahsi geçen parçada da Ortaçgil’e vokaliyle eşlik ediyor. Tahminimce Ortaçgil de bu parçayı Birsen Tezer ile öyle bütünleştirmiş ki, konserlerinde tek başına seslendirmeyi pek tercih etmiyor. Parçanın sürprizi, tabii ki Erkan Oğur’un icra ettiği perdesiz yaylı tambur.
En sona, albümdeki en sevdiğim parçayı bıraktım: Mavi Kuş. Son derece basit diyebileceğim bir melodisi var bu parçanın. Ama vurmalıların olmadığı, sakin ve akustik havası beni hep mutlu ediyor. Sözlerinin yalınlığı, melodisi ile son derece uyumlu. Yine Erkan Oğur’un elinin değdiği kopuz ve klasik gitar ile en naif parçalardan biri. Bu parçayı plaktan dinlemenizi tavsiye ederim. Ortaçgil’in Light albümünün 20. yılında, Ada Müzik, bu albümü plak olarak yayınladı. Öncesinde CD ve kaset olarak yayınlanmış albümlerin sonradan plak olarak basılması bana biraz sahtekarlık gibi geliyor aslında. Teoman’ı mesela plaktan dinlemeyi kim ister? Ama Ortaçgil’in ‘Light’ albümünü plaktan dinlemeyi isteyeceğinize eminim.
Albümdeki, Şarkılarım Senindir, Olmaz, Biraz Umut, Bi’şeycik Olmaz ve son dönemde bir film sayesinde çok ünlenen Eylül Akşamı gibi parçalara bilerek ve isteyerek değinmedim. Onları da sizin değerlendirmenize bırakıyorum.
Bülent Ortaçgil için, mükemmel bir şarkıcı, inanılmaz bir gitarist, harika bir besteci diyemem. Bence kimse diyemez. Ama şunu diyebilirim: bir sözü bir melodi ile bu kadar güzel harmanlaması ve bir de sesiyle böyle tamamlaması çok şaşırtıcı. Mesela bugüne kadar Light albümündeki birçok şarkıyı farklı farklı kişiler yorumladı. Her birinin sesi kuşkusuz Ortaçgil’den daha güzeldi. Ama bahsettiğim tadı asla alamadım. Belki de bu tuhaf sesli adam, bize her şeyin güzellik olmadığını söylemeye çalışıyor bunca zamandır.
