Yalan Söylemeye Kaç Yaşında Başlarız?

Yalan Söylemeye Kaç Yaşında Başlarız?

Doğru olmayan söze yalan denir. Fakat bu iş bu kadar basit değildir aslında. Kimi zaman söylediğimiz yalanlar ortaya çıkmaz ve biz bunun karşılığında kendimizi ödüllendirmiş oluruz.Örneğin; Bir anne tarafından 4 dilim pasta 4 kardeşe paylaştırılsın ben de bu kardeşlerden sivri zekalı olanı oynayayım.Küçük kardeşimin ilgisi başka yönde olduğunda onun tabağındaki pastayı da mideme indireyim.Tabi sonra küçük kardeşin feryadı figanı.Benim yediğim yemediğim sorulduğunda buna hayır dersem kendimi artı bir dilim pasta ile ödüllendirmiş olurum.Evet dersem muhtemelen canımı sıkacak bir ceza ile karşı karşıya kalacağım.

En son ne zaman yalan söylediğinizi hatırlayın desem eminim hatırlayamazsınız.Çünkü yalan söylemeye o kadar küçük yaşta başlarız ki (söz ile olması gerekmez) duyularımız,hareketlerimiz,sezgilerimiz daha tam evrimini tamamlamamış bile olsa aldatmaya yönelirler. Yapılan araştırmalar sonucunda 6 aylık bir bebeğin ilgileri kendine çekmesi için sebepsizce ağladığı, annenin geldiğinden emin olduktan sonra duraksayarak ara ara mızmızlanması buna örnektir. Aynı şekilde etrafındakilerin hoşuna gittiği için yalandan gülerler. Henüz yeni yürümeye başlamış bir oğlumuzun elini toprağa sürmesi sonrasında annesi tarafından farkedildiğini anladığında, sanki annesine “ toprağı karıştırmıyorum anne sana el sallıyorum” dermişcesine ellerini açarak salladığı gözlemlenmiştir. 

Ünlü bir araştırmada da buna benzer olaylarla karşı karşıya gelinmiştir. 0-3 yaşında bir grup çocuk gizli kamera yerleştirilmiş bir odaya kapatılır.Odanın bir köşesine oyuncak konur.Çocuklara bu oyuncağa bakmamaları gerektiği sıkı sıkı tembihlenir.Kamera görüntülerinde çocukların %90’ı oyuncağa bakmıştır. Fakat çocuklara sorulduğunda %30luk bir dilim doğruyu söylemiştir. Aynı deney 3-6 yaş arasında çocuklara yapıldığında hiçbiri doğruyu söylememiştir. 

Yalan söylemek etik değildir.Doğru olmadığının yanısıra kötü sonuçlar da doğurabilir. “Yalnızca çocuklar ve aptallar doğruyu söyler” diyenler aptalın ta kendisidir.Ebeveyn olarak suçu çocukta aramak yerine kendimize de bir göz atmalıyız. Toronto Üniversitesi’nde görev alan Kang Lee, anne ve babaların çocuklarına bu kadar çok yalan söylemesine şaşırıyor. Bulgularına göre “Çocuklarına karşı yalan söylememeleri gerektiği konusunda en çok uyarıda bulunan ebeveynler,çocuklarına en çok yalan söyleyenlerdir.” diyor.

Rapor Et

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

Yorumlar

Yorum Yazın
  1. Çocukların bulunduğu toplumsal ortamın normları ve değişkenleri düşünülmeden verileri okumanın yanlış olacağı kanısındayım. Deney öznesi çocuklara gerekçesi sağlam olmayan bir komut veriliyor, oyuncağa bakma… büyüklerin sözünün dinlenmesi gerektiği güdülenen bir toplumda tabiki çocuklar oyuncağa bakma konusunda yalan söyleyecekler…
    Her deneyin, her istatistiğin ve verinin böyle kanaatlerle yorumlanıp paylaşılmasını doğru bulmuyorum.

    Hele pasta örneği… tam bir facia…

    Bebekler sebepsiz yere de ağlarlar, 0-6 ay bebekler ilgi çekmek için de ağlayabilirler, ilgi çekmek için ağlamak yalan söylemek değildir, basitçe bir ihtiyaç ifadesidir. Çünkü ilgi bir ihtiyaçtır. 6-10 ay arasında oluştuğunuz anne rahminden dış dünyaya çıktığınızda her şey çok yabancıdır, oluştuğunuz rahimde değil dünyadasınızdır, bambaşka bir ortam… şu an aniden Mars gezegeninde uyandığınız düşünün, adapte olmanız, ortamı tanımanız lazım… hele de 0-6 aylıkken henüz hiçbir şey bilmiyorsunuz, tabiki ilgiye, güvene ihtiyacınız olacak ve ilgi çekmek için ağlayacaksınız… bu yalan söylemek, niyet ederek kandırmak değildir…

    Dikkat çekici niteliği olsun diye bağlamından kopuk araştırma paylaşımları ve bunu yorumlama çok ilkel ama entellektüel seviyesi düşük toplumlarda tüketilen de bir içerik. Peki bu içerik tüketiliyor diye paylaşmak doğru mu? Ve de bu şekilde paylaşmak?

    “İnsanlar zaten çok küçük yaştan itibaren yalan söylüyorlar…”
    “İnsanın doğasında bu var, yalan söyler insan…”
    gibi saymakla bitiremeyeceğim çıkarımlara sebep olabilecek ve sonrasında insani olarak yanlış davranışlarla sonuçlanabilecek bir içerik bu…

  2. Görüşlerinize saygı duyuyorum.Sizin gibi algısı güçlü biri nasıl olur da bu metinlerde yazanlardan “çocuklar yalancıdır” ifadesini çıkarabiliyor anlamış değilim.Yaptığınız yorumlar maalesef vakit kaybı olmuş sizin için üzgünüm. Yazdıklarımın çoğunu Amerika’nın “yalan üzerine ülkenin en iyi bilinen uzmanı” olarak Liespotting: Deception’da algılama için teknikleri kanıtlanmış olan Pamela Meyer’in kitaplarında,metinlerinde yer verdiğini okursanız anlayacaksınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Facebook Yorumları