Türkiye'nin Uygur Politikası Değişti

Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2009 yılında “soykırım” olarak tanımladığı Pekin’in Doğu Türkistan politikasına karşı bugüne kadar, Çin’deki Uygur azınlığın önde gelen savunucularından biriydi.

Türkiye’nin bu tavrı son yıllarda Türk yetkililerin Çin’in Uygur politikalarını açıkça eleştirmeyi azaltmasıyla ve Türk hükümetinin Türkiye’deki Uygur aktivistlere   Uygur  davası  savunucularına baskı uygulamasıyla değişmeye başladı.

Türkiye’de  Uygur davası savunucularına yoğun baskı var.Uygur davası savunucularının Çin işbirlikçileriyle ilgili yazı ve paylaşımlarına işbirlikçilerin şikayetleriyle dava  üstüne dava açılıyor.Olur,olmaz davalar için takipsizlik veren mahkemeler  ne hikmetse Doğu Türkistan davası savunucularına gönüllerinin  Çin işbirlikçileriyle ilgili yazdığı, yazı ve paylaşımlara hemen dava açıyor. ceza üzerine ceza  yağıyor.İşbirlikçilerin avukatlığını  mahkemelerde genellikle AKP’ye yakın avukatlar üsteleniyor, veya Maoculaşan sözde ülkücü  Avukatlar olunca yargıda  neler oluyor sorusu aklımıza geliyor?

Karar Gazetesi yazarlarından Ahmet Taşgetiren  ‘Perinçek  Vakası” adlı yazısında Devlet bünyesinde “Perinçek eksenli bir PDY – Paralel Devlet Yapılanması’  bulunup bulunmadığına bakmalı ifadesini  kullanıyor.

Çini savunmayı partisinin  siyasetinin ana  damarı haline getirmiş  bir siyasetçinin  aileleri Çinin Doğu Türkistan’da açtığı yüzyılımızın utanç  abidesi  kamları olan Nazi  kamplarında  kalan  kamp mağdurlarını çinin ağzıyla Uygur bölücüsü, CİA ajanı  diye suçlamalarına mahkemelerce dava açılmaması  bir işlem yapılmaması çok düşündürücü, Çinin ÇKP’sinin Türkiye şubesi gibi hareket eden  bu grubun Çinin Halkın Günlüğü  gazetesi gibi  Türkçe versiyonu olan gazetesi ”Aydınlık’ta Doğu Türkistan  davası savunucuları Çin ağzıyla CİA kışkırtıcı ,CİA  ajanı  gibi  sıfatlarla suçlamalarla yüz yüze kalıp, Çin istihbaratı MMS’ye hedef gösterilirken Türkiye’de   mahkemeler, bu gazeteye  ve bu parti liderine herhangi bir dava açmamaktadır.

Kayıp aile üyeleriyle ilgili bilgi almak isteyen Türkiye’deki Uygurlar’ın, İstanbul’daki Çin Konsolosluğu önünde aylar süren protestolarından sonra Ocak ayında Türk yetkililer bu gösterileri güvenlik kaygıları ve Corona virüsü kısıtlamaları nedeniyle iptal etti.

Bunun üzerine bazı aktivistler eylemlerini Ankara’daki Çin Büyükelçiliği’nin önüne taşıyarak Şubat ayının başında burada birkaç gün süren gösteriler düzenledi.

Bu aktivistler arasındaki isimlerden biri de 2011’den bu yana İstanbul’da yaşayan 30 yaşındaki Cevlan Şirmemet’ti.

Şirmemet,  (Doğu Türkistan) yönetimi yetkililerinden 57 yaşındaki annesi Suriye Tursun’la bağlantısının 2018 yılında koptuğunu söyledi ve “Annemin kaybolmasının ardından 2019’da Çin Büyükelçiliği’yle temas kurarak onu bulmama yardım etmelerini istedim. Ancak taleplerimi görmezden geliyorlar” dedi.

Şirmemet, Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada polisin son olarak kendisini ve beraberindeki üç aktivisti beş saat boyunca gözaltında tuttuğunu, onlara ancak büyükelçilik önündeki gösterilerine son vermeleri durumunda serbest bırakılacaklarını söylediğini bildirdi.

Şirmemet’e göre gözaltılar Çin Büyükelçiliği’nin protestocuların yalan haber yaydığı şeklinde yaptığı Twitter paylaşımının ardından geldi.

Şirmemet beraberindeki aktivistlerin 23 Şubat’ta İstanbul’a, yolun büyük kısmında polis eskortuyla döndüklerini aktardı.

Kanada, 22 Şubat’ta ABD’nin ardından Çin  işgalindeki Doğu Türkistan  (Uygur özerk bölgesin)de Uygurlar’a yönelik eylemlerini “soykırım” olarak tanıyan ikinci ülke oldu. Hollanda hükümeti de benzer bir tasarıyı 25 Şubat’ta kabul etti.

Sürgündeki en büyük Uygur aktivist grubu olan Dünya Uygur Kongresi, Türkiye’de 45 bin Uygur sığınmacı olduğunu tahmin ediyor. Bu da Uygurlar’ın sürgündeki en kalabalık diasporalardan biri olduğunu gösteriyor.

Türkiye’deki Uygurlar son dönemde uluslararası alanda yapılan soykırım tanıma açıklamalarının Ankara’ya Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlalleri karşısında daha sert tavır takınması için baskı oluşturmak amacıyla yaptıkları eylemler konusunda kendilerini daha da cesaretlendirdiğini söyledi.

İstanbul’daki Uygur üniversite öğrencisi 20 yaşındaki Megpiret Ablimit, protestoya katılmanın kendisi için sevdiklerinin hayatını kurtarmak anlamına geldiğini söylüyor.

Ablimit ağabeyinin ve iki amcasının Doğu Türkistan’da kamplarda tutulduğunu söyledi ve bu kamplar için “toplama kampı” ifadesini kullandı. Ablimit, Uygur  bölgesi yetkililerinin hacca giden 63 yaşındaki büyükannesinin de iki yıl sonra böyle bir kampta hayatını kaybettiğini söyledi.

Ablimit, akrabalarına yapılan suçlamaların Türkiye’de kendisini ziyaret etmek ya da Hac ziyaretine gitmek olduğunu söyledi.

Uzmanlar Türkiye’nin Uygurlar’a yönelik tavrındaki değişikliğin Türk ekonomisinin düşüşte olduğu yılların ardından ekonomik temelli olduğu görüşünde.

Merkezi Washington’da bulunan Brookings Enstitüsü uzmanlarından Kemal Kirişci’ye göre Türk hükümeti Çin’le yatırım ve ticaret ilişkilerinin Türk ekonomisini kurtarmasını umuyor.

Kirişci, Türkiye’nin Corona virüsü aşısını da Çin’den alarak yeni bir bağımlılık oluşturduğunu kaydetti.

Kirişci, Türk ekonomisinin erişebileceği fiyata istikrarlı aşı tedarikinin Ankara’nın Uygurlar konusunda büyük ölçüde sessiz kalmasını gerektirdiğini söyledi

Doğu Türkistan ve Uygurlar. Kardeş  bir yurt ve kardeş bir toplum. Doğu  Türkistan’da Çin yönetiminin muamelesi, insani değil. Oradan hep çığlık sesleri gelir .Çin Uygurlara soykırım politikaları uyguluyor.Evet “Çığlık” sesleri gelir oradan Türkiye’ye. Türkiye o sese duyarsız kalmaz, kalmadı bugüne kadar. En azından toplum nezdinde,ama son zamanlarda Cumhur-İttifakında  yeterli duyarlılık yok.

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

2 yorum

Yorum Yazın
  1. Güzel bir yazı olmuş, tebrikler.
    Fakat akp nin sessizliği ne kadar hayret vericiyse mhp nin duruşu o kadar kahredici.
    Yahu bu ne gaflet ve delalettir böyle!
    Amerikaya gece gündüz küfür ederiz, ama siyasi ilişkiler bir şekilde yürür.
    Şu hale bakki mesele çin olunca dut yemiş bülbüle dönüyor bizim devlet büyüklerimiz.

    Çine örtülü mesajlarda açıkça “-Ya burdaki uygurların sorunu çözülür, ya da artık biz de koparırız bu sahte dostluğu…” dese ve bunun arkasında dursa çkp amerikadan daha fazla bizden çekiniyor.
    Askeri ekonomik olarak değil, çünkü Türkiye ciddi anlamda çine karşı durursa çinin ne ipekyolu kalır ne de başka bir açılma şansı kalır.
    Türkiye ne kaybeder, akıllı telefonları başka ülkeler üzerinden alır biraz daha yüksek maliyetle ki o da zamanla alternatifleri bulunur.

    Yani bizim siyasiler samimi olsa bu işi çözer, ama değiller.

  2. yaziniz cok guzel olmus umarim biran once ozgurluklerine kavusurlar turkiyede cok buyuk haksizliklar oluyor umarim tez zamanda haksizliktan kurtulursunuz cok uzgunum elimizden geldigince yardimci olmaya calisiriz allaha emanet olun…cok dogru bir tesbit en kisa zamanda mhp nin kendine gelmesi dilegimle…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.