in ,

Amerikada Irkçılığın İç Savaş Dönemine Uzanan Kökleri

Amerikada Irkçılığın İç Savaş Dönemine Uzanan Kökleri

* Modern dünyanın halihazırda bir türlü giderilemeyen surunlarından biride ırkçılık. İnsan oğlu uygarlık düzeyinde bu kadar ilerlemiş olmasına rağmen kapitalist sistemin halklar arasında oluşturduğu kast sistemi yani sınıflaşma elbette bu durumun dinamik leri den biri. Günümüzde orta doğu ülkelerinin içinde bulunduğu hercümerc bu ülkede yaşayan insanların mevcut kaotik ortamdan kurtulma çabaları sonucu ortaya çıkan kaçak göçmenlik sorunu. Gelişmiş batı ülkelerinde 2008 ekonomik krizinin etkilerinin devam etmesi neticesinde Avrupa Birliği ülkelerinin karşı karşıya kaldığı işsizlik ve istihdam sorunu eklenince yıllar önce geride bıraktığımızı zannettiğimiz ırkçılık ve İslamofobia sorunu tekrar gündeme getirdi.

* Son günlerde ABD de polis şiddetine maruz kalıp hayatını kaybeden Siyahi Amerikalı George Foyd un başına gelen hazin olay neticesinde baş gösteren ırkçılık karştı eylemler her yerde kendini demokrasi ve özgürlük ateşesi ilan eden ABD nin aslında bu ne kadar geride kaldığını gözler önüne serdi. ABD de yaşanan bu korkunç olay bir anda yıllarca ikinci sınıf insan muamelesi gören Afro Amerikalıların değil tüm alt ve orta alt gelir düzeyine sahip insanların kapitalist sisteme karşı baş kaldırı isteğini dahada ateşledi. Amerika dan başlayıp Avrupa ülkelerine sıçramakta olan bu ırkçılık ve toplumsal ayrımcılık karşıtı eylemler bir anda tüm dünyayı saran covid 19 salgının gündemdeki yerini zayıflattı.

* Peki bu Amerikan ırkçılığının Amerikan tarihinde ve toplumsal hayatında yer eden bir mesele olmasını sebebi nedir? Bu durumun derinliğini anlaya bilmek için ABD tarihindeki en önemli olaylardan ikisi olan Kuzey-Güney iç savaşını ve 1929-1930 büyük ekonomik buhran dönemini iyi analiz etmek gerekir.

Amerikada Irkçılığın İç Savaş Dönemine Uzanan Kökleri

* Öncelikle sizlere biraz Amerikan iç savaşından ve bu savaşın sebep ve sonuçların bahsetmeliyim.

* 19.yy ortalarında Amerika Birleşik Devletleri yasama ve yürütmede reformlar yapabilmek için anayasa değişiklikleri yapmaya hazırlanıyordu. Bu dönemde ABD’nin içinde bulunduğu ekonomik durum Kuzey Ve Güney eyaletlerinde farklılık gösteriyordu.

* Kuzey eyaletleri bütün batıyı sarmakta olan sanayi devriminden nasibini almış ülkenin kuzey bölgelerinde Lokomotif, Motor, Demir Çelik ve Ülkenin farklı yerlerinden çıkarılan maden ve petrollerin işlendiği tesisler, rafineriler kuruluyordu. Kuzey eyaletleri kıyı bölgeleri ve limanlarında büyük tersaneler inşa ediliyordu ve ekonomik hareketlilik ülke yönetiminde söz sahibi olan şirket sahipleri tarafından sağlanıyordu.

* Kuzey eyaletlerinde hareketlilik kazanan bu endüstriyel gelişmelerin devamı ise ucuz ve pratik iş gücüne bağlıydı ülkenin her kesiminden insan bu iş gücünü sağlamak için çalışmalıydı. 1860 yılında Abraham Linkoln nün köleliği kaldırma vaadi ile başkan seçilmesinin ardından tepki olarak 11 Güney eyaleti Jefferson Davis liderliğinde ABD den ayrılıp Amerika Konfedere Devletleri adıyla bağımsızlık ilan ettiler. Bu ayrılmanın sebebi ise ekonomisi tarıma ve hayvancılığa dayanan Güney eyaletlerinin iş gücünü Sayahi köleler ile karşılıyor olmasıdır.

* Bu bölünmenin ardından başlayan Kuzey Güney savaşı 1865 de Güney eyaletlerinin mağlubiyeti ve Konfedere Devletlerin yıkılması le sonuçlandı. Abraham Linkoln Ülkenin birliğini tekrar sağladı ve tüm Amerika’da kölelik yasaklandı. Ancak bu zaferden beş gün sonra Abraham Linkoln bir Güneyli tarafından düzenlenen suikast sonucu hayatını kaybetti.

* Her ne kadar kölelik kanunen kaldırılmış olsada Afro Amerikalılar ülkede köle ve parya muamelesi görmeye devam ettiler. Martin Luther King, Rosa Parks, Malcom X. gibi aktivistlerin gayretleri sonucu ancak 1965 yılında ırk ayrımını sistemleştiren yasalar kaldırıldı. Fakat Amerika tarihinde kalıtsallaşmış bu toplumsal sorun gayrı resmi olarak dahi halen günümüzde devam etmekte ve domino taşları gibi her ekonomik ve toplumsal krizde karşımıza çıkmaktadır.

* Sürekli gelişim halinde olan insanlık medeniyetinin hangi evresinde bu sorunu tamamen aşa bileceğini bende çok merak ediyorum.

Wikipedia Web

^ [1] İç Savaşın başlaması 12 Nisan 1861 (İngilizce), National Park Service (U.S. Department of the Interior.)

^ [2] 13. yasa değişikliği(İngilizce), Library of Congress

^ [3] Abraham Lincoln suikastı, The Library of Congress

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.