Osmanlı Padişahları

Osmanlı İmparatorluğu’nun resmi adı Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’dir (دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه). Moğol baskılarından kaçan Süleyman Şah, Fırat Nehri’nden geçerken boğulmuştur. Ertuğrul Gazi liderliğindeki kayı boyu, Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Alaaddin Keykubat tarafından Karacadağ Bölgesi’ne yerleştirilmiş. Bilecik ilinin Söğüt ve Domaniç bölgeleri de kışla olarak verilmiştir.

Osmanlı Devleti 1299 yılında bağımsızlığını ilan etmiş olup Oğuz Türklerinden ilk padişah Osman Gazi’nin kurduğu Osmanoğlu Hanedanı’nın hükümranlığında varlığını sürdürmüş çok uluslu bir Sünni Müslüman devlettir.   

Kısa bir not olarak Ertuğrul Gazi dönemi aşiret dönemidir. Osman Gazi dönemi aşiretten beyliğe geçiş dönemidir. Orhan Gazi ise beylikten devlete geçiş dönemidir. Fatih Sultan Mehmet ile devlet imparatorluk yapısına ulaşmıştır.

Yaklaşık 624 yıl ayakta kalıp 3 kıtaya hükmeden Osmanlı Devleti 1299 yılında kurulmuştur. Fiilen Mondros Ateşkes Antlaşması ile sona ermiş, Mudanya Ateşkes Antlaşması’yla da hukuken yok sayılmıştır. Saltanatın kaldırılması ile resmen sona ermiştir.

Bu yazımda 36 padişahın özel yaşamı hakkında kısa bilgi vereceğim.

1. Osman Bey (1299-1326)

Osmanlı Devleti’nin resmi kurucusu olup 1258’de Söğüt’te doğdu. Babası Ertuğrul Gazi, annesi Halime Hatun’dur. Aşiretin ileri gelenlerinden Ömer Bey’in kızı Mal Hatun ile evlenmiştir. Bu evlilikle Orhan Gazi doğmuştur. Osman Gazi’nin mahlası ‘Fahruddin’dir. 1326’da Bursa’da gut hastalığından vefat edildiği söylenmektedir. Kabri Bursa Osman Gazi Türbesi’ndedir.

2. Orhan Gazi (1326-1359)

1281 yılında doğmuştur. Babası Osman Gazi, annesi Mal Hatun’dur. Lakabı İhtiyarüddin’dir. 1346’da Bizans İmparatoru VI. Yoannis Kantakuzenos’un kızı Teodora ile evlendi. Ayrıca Yarhisar Tekfurunun kızı Holofira ile evlenmiştir. Müslüman olduktan sonra adını Nilüfer olarak değiştirmiştir. Bu evlilikten 1. Murat doğmuştur. Felç yüzünden öldüğü söylenmektedir. Kabri Bursa Orhan Gazi türbesi’ndedir.

3. 1. Murat (1359-1389)

Sultan 1. Murat 1326’da Bursa’da doğmuştur. Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun’dur. Eşi Gülçiçek Hatun’dur. İlmi ve âlimleri koruyup kolladığı için asil, soylu, efendi ve iyilik yapmayı seven anlamına gelen “hüdavendigar” kelimesi isminin önünde kullanılıyordu. Aynı zamanda Hz. Mevlana’ya beslediği sevgi dolayısıyla “hünkâr” olarak da anılmaktaydı. 1. Kosova Savaşı’nda savaş alanında gezerken Sırplı Milos Obiliç tarafından şehit edildi. Savaş sırasında şehit edilen ilk ve son padişahtır. Kabri Kosova’nın Priştine-Mitroviça yolu üzerinde yer alır. 

4. 1. Bayezid (1389-1402)

1360 yılında Edirne’de doğdu. Babası 1. Murat annesi Gülçiçek Hatun’dur. Girdiği savaşlarda hızlı hareket etmesinden dolayı ‘yıldırım’ lakabı verildi. Sırplı Kral Lazar’ın kızı Maria ile evlendi. Daha sonra Germiyanoğullarından Devlet Hatun ile evlendi. Fetret Devri yaşatan padişahtır. Eceliyle öldüğü söylenmektedir. Kabri Bursa Yıldırım Beyazıt Türbesi’ndedir.

5. 1. Mehmet Çelebi (1413-1421)

1389 yılında Edirne’de doğdu. Babası Yıldırım Bayezid annesi Devlet Hatun’dur. Fetret Devri’nden sonra sarsılan devlet otoritesini yeniden sağladığı için Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu olarak bilinir. Dulkadiroğullarından Süli Bey’in kızı Emine Hatun ile evlenmiştir. 1421’de Edirne’de vefat etti. Ölümü gizlenen ilk padişahtır. Kabri Bursa Yeşil Türbe ’dedir. 

6. 2. Murat (1421-1451)

1402 yılında doğdu. Babası Çelebi Mehmet, annesi Emine Hatun’dur. Koca Murad veya Hayır Babası olarak bilinir. Huma Hatun ile evlidir. Ölüm nedeni beyin kanaması veya beynindeki tümördür. Kabri Bursa Muradiye Külliyesi’ndedir.

7. 2. Mehmet (1451-1481)

29 Mart 1432’de Edirne’de doğdu. Babası 2. Murad, annesi Huma Hatun’dur. 20 yaşında İstanbul’u fethedip ‘Fatih’ unvanını aldı. Gut hastalığından vefat edildiği söylenmektedir. Bazı kaynaklar Roma’yı fethedeceği düşüncesiyle zehirlendiği iddia edilmektedir. Kabri İstanbul Fatih Cami’nin yanındaki Fatih Türbesi’ndedir.

8. 2. Bayezid (1481-1512)

 

 3 Aralık 1448’de Dimetoka’da doğdu. Babası Fatih Sultan Mehmet, annesi Mükrime Hatun’dur. Dindar biri olduğu için ‘Veli’ unvanı verildi. Dulkadiroğullarından Gülbahar Hatun ile evlendi. Oğlu Yavuz Sultan Selim tarafından zehirlenerek öldürülmüştür. 26 Mayıs 1512’de vefat etti. Kabri İstanbul Beyazıd Veli Türbesi’ndedir.

9. Yavuz Sultan Selim (1512-1520)

1.Selim 10 Ekim 1470’te doğdu. Babası 2. Bayezid, annesi Gülbahar Hatun’dur. 8 yıla 80 yıllık iş sığdırmıştır. Sert mizacından dolayı ‘Yavuz’ unvanı verildi. Aslanpençesi denilen bir çıban yüzünden henüz elli yaşındayken vefat etmiştir. Kabri Sultan Selim Cami’sindedir.

10. Kanuni Sultan Süleyman

27 Nisan 1495’te Trabzon’da doğdu. Babası Yavuz Sultan Selim, annesi Hafsa Hatun’dur. Eşi Hürrem Sultan’dır. Tahtın tek varisi olarak padişah olmuştur. Sık sık kanun yapmıştır. Kendisine de kanun yapmaktan değil kanunlara uymasından dolayı ‘kanuni’ unvanı verildi. Zigetvar Seferi sırasında beyin kanamasından vefat etmiştir. Kabri Süleymaniye Cami’ndedir.

11. 2. Selim

28 Mayıs 1524’de İstanbul’da doğdu. Babası Kanuni Sultan Süleyman, annesi Hürrem Sultan’dır.  Sarı Selim olarak da anılmaktadır. Diğer padişahlara nazaran zayıf kaldığı için devlet yönetimini Sokullu Mehmet Paşa yapmıştır. 8 yıllık padişahlık yaptıktan sonra 15 Aralık 1574’te İstanbul’da vefat etti. Kabri Ayasofya’dadır. 

12. 3. Murad 

4 Temmuz 1546 yılında Manisa’da dünyaya geldi. Babası 2. Selim annesi Venedikli Afife Nur Banu Sultan’dır. Devlet işlerini Sokullu Mehmet Paşa idare etmiştir. 16 Ocak 1595’te felç geçirerek vefat etmiştir. Kabri Ayasofya Cami’nin avlusundadır.

13. 3. Mehmet (1595-1603)

26 Mayıs 1566’da Manisa’da doğdu. Babası 3. Murat, annesi Safiye Sultan’dır. Padişahlığı duraklama devrine rastlamaktadır. 19 kardeşini öldürerek tahta geçmiştir. 22 Aralık 1603 günü kalp krizi geçirerek vefat etmiştir.

14. 1. Ahmet (1603-1617)

18 Nisan 1590’da Manisa’da doğdu. Babası 3. Mehmet, annesi Handan Sultan’dır. 14 yaşında padişah olup, 14 sene saltanat sürdürmüştür. 22 Kasım 1617’de tifüs hastalığından vefat etmiştir.

15. 1. Mustafa (1617-1623)

1592 yılında Manisa’da doğdu. Babası 3. Mehmet annesi Handan Sultan’dır. İki defa padişahlık yapmıştır. Abisi 1. Ahmet’in padişahlığı süresince kafes usulüyle hapis hayatı yaşamıştır. Şehyülislam fetvası ile tahtan indirilmiştir. 20 Ocak 1639 günü sinir hastalığından bazı kaynaklara göre de kalp krizinden Topkapı Sarayı’nda vefat etmiştir. 

16. Genç Osman (1618-1622)

 3 Kasım 1604’te İstanbul’da dünyaya geldi. Babası 1. Ahmet, annesi Rumlu Mahfiruz Haseki Sultan’dır. 14 yaşındayken padişah olmuştur. İlk defa saray dışından şeyhülislam Esad Efendi’nin ve Pertev Paşa’nın kızlarıyla evlenmiştir. Yeniçerileri ortadan kaldırma düşüncesinde olduğu için Yeniçeriler tarafından Yedikule zindanlarında boğdurularak şehit edildi. Kabri Sultanahmet Cami’nin yanındaki türbeye defnedildi.

17. IV. Murat (1623-1640)

26 Temmuz 1612’de İstanbul’da doğdu. Babası 1. Ahmet, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Yasaklayıcı ve şiddet kullanarak 17 yıl padişahlık yaptı ve henüz 28 yaşında içkiye düşkünlüğünden vefat etti. Kabri Sultanahmet Cami’ndedir.

18. 1. İbrahim (1640-1648)

5 Kasım 1615’te İstanbul’da doğdu. Babası 1. Ahmet, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Saltanatı annesinin etkisinde geçti. 18 Ağustos 1648’de kardeşi 4. Murat tarafından boğdurularak öldürülmüştür. Kabri İstanbul’dadır.

19. IV. Mehmet (1648-1687)

2 Ocak 1642’de İstanbul’da doğdu. Babası 1. İbrahim, annesi Rus asıllı Turhan Hatice Sultan’dır. Babasının öldürülmesi üzerine henüz 7 yaşındayken 8 Ağustos 1648 günü padişah oldu. Ava olan merakından ‘Avcı’ lakabı takıldı. 8 Kasım 1687’de 2. Viyana bozgunundan sonra ordu tarafından tahtan indirildi. 6 Aralık 1693’te Edirne’de vefat etti. Kabri İstanbul Yeni Cami’ndedir.

20. 2.Süleyman   

15 Nisan 1642’de İstanbul’da doğdu. Babası 1. İbrahim, annesi Saliha Dilaşub Sultan’dır. 22 Haziran 1691’de Edirne’de böbrek yetmezliğinden vefat etti. Kabri Süleymaniye Cami’ndedir.

21. 2. Ahmet (1691-1695)

 25 Şubat 1643’te İstanbul’da doğdu. Babası 1. İbrahim, annesi Hatice Muazzez Sultan’dır. Siroz hastalığına yakalanarak 6 Şubat 1695’te Edirne’de vefat etmiştir. Kabri İstanbul’dadır.

22. 2. Mustafa (1695-1703)

6 Şubat 1664’te dünyaya geldi. Babası 4. Mehmet, annesi Girit asıllı Emetullah Rabia Gülnuş Sultan’dır. Sefere çıkan son padişahtır. 29 Aralık 1703’te prostat kanserinden öldüğü söylenmektedir. Kabri İstanbul’da Hatice Turhan Sultan Türbesi’ndedir.

23. 3. Ahmet (1703-1730)

30 Aralık 1673’te doğdu. Babası 4. Mehmet, annesi Girit asıllı Emetullah Rabia Gülnuş Sultan’dır.  30 yaşında Edirne Vakası ile tahta geçti. Lale Devri dönemi padişahıdır. ‘Necip’ mahlasıyla şiirler yazmıştır. Patrona Halil İsyanı ile 1 Ekim 1730’da tahtan indirildi. 24 Haziran 1736’da şeker hastalığından vefat etti. Kabri İstanbul’da Hatice Turhan Sultan Türbesi’ndedir. 

24.  1. Mahmut (1730-1754)

2 Ağustos 1696’da İstanbul’da doğdu. Babası 2. Mustafa, annesi Saliha Valide Sultan’dır. Aslen Fransız olan Comte de Bonneval (Humbaracı Ahmet Paşa)’dır. Avrupa’dan getirilen ilk askeri uzmandır. Hayatı kafeste geçmiştir. Bazı kaynaklara göre 13 Aralık 1754’te Cuma namazından dönerken Demirkapı’da at sırtında fenalaşmış ve diri diri gömüldüğü söylenmektedir. Kabri İstanbul’da Hatice Turhan Sultan Türbesi’ndedir. 

25. 3. Osman (1754-1757)

2 Ocak 1699’da İstanbul’da doğdu. Babası 2. Mustafa, annesi Rus asıllı Şehsuvar Valide Sultan’dır. 30 Ekim 1757’de vücudunda çıkan bir çıban yüzünden vefat etmiştir. Kabri İstanbul’da Hatice Turhan Sultan Türbesi’ndedir. 

26. 3. Mustafa (1757-1774)

28 Ocak 1717’de İstanbul’da doğdu. Babası 3. Ahmet, annesi Mihrişah Sultan’dır. 21 Ocak 1774’te kalp yetmezliğinden dolayı İstanbul’da vefat etmiştir.

27. 1. Abdülhamit (1774-1789)

20 Mart 1725’te İstanbul’da doğdu. Babası 3. Ahmet, annesi Rabia Şermi Sultan’dır. Dindarlığı ve iyiliği sebebiyle ‘Veli’ olarak tanındı. 1789’da beyin kanaması sonucu vefat etti. Kabri İstanbul Bahçekapı’dadır.  

28. 3. Selim (1789-1807)

24 Aralık 1761’de İstanbul’da doğdu. Babası 3. Mustafa, annesi Gürcü asıllı Mihrişah Sultan’dır. Dönemin Nizamı Cedit’i olarak bilinir. ‘İlhami’ mahlasıyla tanınır. Kabakçı Mustafa İsyanı ile yeniçeriler tarafından öldürüldü. Kabri İstanbul Laleli’dedir.

29. IV. Mustafa (1807-1808)

8 Eylül 1779’da İstanbul’da doğdu. Babası 1. Abdülhamit, annesi Nüketseza Kadın Sultan’dır. 2. Mahmut tarafından boğdurulmuştur. Kabri İstanbul Eminönü’ndedir.  

30. 2. Mahmut (1808-1839)

20 Temmuz 1785’te İstanbul’da doğdu. Babası 1. Abdülhamit, annesi Nakşidil Valide Sultan’dır. ‘Adli’ mahlası ile tanınır. Çok geniş ıslahatlar yapan 2. Mahmut 20 Temmuz 1839’da verem hastalığından vefat etti. Kabri İstanbul Çemberlitaş’tadır.

31. Abdülmecit (1839-1861)

25 Nisan 1823’te doğdu. Babası 2. Mahmut, annesi Bezm-i Âlem Valide Sultan’dır. Tanzimat Dönemi padişahıdır. 25 Haziran 1861’de İstanbul’da veremden vefat etmiştir. Kabri Yavuz Sultan Selim türbesinin yanındaki mezardır.  

32. Abdülaziz (1861-1876)

8 Şubat 1830’da İstanbul’da doğdu. Babası 2. Mahmut, annesi Pertevniyal Valide Sultan’dır. Genç Osmanlılar tarafından indirildi. Söylenenlere göre tahtan indirildikten birkaç gün sonra Feriye Sarayı’nda bileklerini keserek intihar etmiştir. Kabri İstanbul Çemberlitaş’tadır.

33. V. Murat (1876-1876)

21 Eylül 1840’da İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Abdülmecit, annesi Çerkez olup Şevk-Efza Kadın Efendi’dir. Tahta en kısa sürede kalan padişahtır. Aklı dengesi yerinde olmadığından 93 gün kaldığı tahtan 31 Ağustos 1876 günü indirildi. 29 Ağustos 1904 günü şeker hastalığından dolayı vefat etti. Kabri İstanbul Yeni Cami’ndedir.  

 

34. 2. Abdülhamit (1876-1909)

21 Eylül 1842’de İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Abdülmecit, annesi Çerkez olup Tir-i Müjgan Kadın Efendi’dir. Yıkılmak üzere olan Osmanlı Devleti’nin 33 yıl boyunca ayakta tutmayı başaran padişahtır. Camiden çok okul yaptırdığı için maarifi perver olarak bilinir. Boş vakitlerini marangozda geçirmiştir. Zatürreden dolayı vefat etmiştir. Kabri  İstanbul Çemberlitaş’tadır.

35. V. Mehmet Reşat (1909-1918)

2 Kasım 1844’te İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Abdülmecit, annesi Gülcemal Kadın Efendi’dir. İttihat ve Terakki partisinin desteğiyle tahta çıktı. Şeker hastalığından vefat etmiştir. Kabri İstanbul Eyüp Sultan Cami’ndedir.   

36. VI. Mehmet Vahdettin (1918-1922)       

2 Şubat 1861’de doğdu. Babası Sultan Abdülmecit, annesi Gülistu Kadın Efendi’dir. Osmanlı Devleti’nin son padişahıdır.  San Remo’da geçirdiği kalp krizi sonucu 16 Mayıs 1926’da vefat etti. Kabri Suriye Şam Sultan Cami’ndedir.

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.