Nazilerin Anlamsızlaştırdığı Sembol: Svastika

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin yani kısaca Naziler’in sembolü olan gamalı haç aslında köklü bir tarihe sahiptir. Aynı zamanda Nazi Almanya’sının da bayrağını oluşturan bu sembolün ilk kullanımı M.Ö. 12.000’li yıllara kadar uzanır. En eski gamalı haç sembolüne Ukrayna’da fil dişinden yapılmış bir heykelde rastlanır. Bu heykelin 12 bin yıl öncesine ait olduğu yapılan araştırmalar ile tespit edilmiştir.

Svastika olarak da bilinen Gamalı haç Hinduizm, Budizm ve Cainizm’e göre kutsaldır. Gamalı Haç’ın kökeni Sümerler, Mayalar gibi antik uygarlıklara dayanır. Hinduizm’de Tanrının bir şekli olan Vişnu’nun 108 sembolünden biri olan Svastika pek çok efsaneye de konu olmuştur. Gamalı Haç’ın dört kolu ateşi, suyu, havayı ve toprağı yani dört kozmik gücü temsil eder. Efsanelere göre Svastika sayesinde bu dört kozmik güç etki altına alınabilir ve büyüler yapılabilirmiş. Svastika ‘nın kollarının saat yönüne doğru olan şekli güneş ışığını, uğuru ve başarıyı simgeler. Kolların saat yönünün tersine olduğu şekli ise uğursuzluğu ve geceyi sembolize eder.

Nazi Almanyası için Svastika’nın önemine geçmeden önce sembolün hangi kültürlerde can bulduğuna bakalım.

Sanskrit dilinde “mutluluk getiren” anlamına gelen Svastika’nın sembolündeki kolların eşit uzunlukta olduğu görülür. Genellikle saat yönünde dik açıyla kıvrılan kollar iyi talihin ve başarının simgesi olarak kabul edilir. Dünyanın hemen her yerinde kabul edilen bu durum antik çağdan günümüze kadar taşınmıştır. Gamalı haç Mezopotamya uygarlıklarında kullanılan metal paralarda da sıkça yer almıştır. İskandinav kültüründe ise Tanrı Thor’un çekici olan Mjolnir’i simgeleyen sembolde ise kollar sola dönüktür.

Hint Kültüründe Svastika

Günümüz Hindistan’ında hala en çok kullanılan simgelerden birisidir. Güzel talihin simgesi olarak bilinen Svastika; Hindular, Budacılar, Caynacılar tarafından sıkça kullanılır. Svastika’nın dört kollu oluşu sebebiyle ibadet eden kişiye yeniden doğabileceği dört yeri anımsattığı söylenir. Bu dört yer şunlardır: Ruhlar dünyası, ölümlüler dünyası, cehennem, hayvanlar ya da bitkiler dünyası. Hindular aynı zamanda kapılarına, kapı eşiklerine, muhasebe defterlerinin ilk sayfalarına ve tanrılarına sundukları her nesnenin üzerine gamalı haç yerleştirirler.

  Kollara sağa ve sola dönük olan gamalı haç arasında kesin bir ayrım vardır. Kolları saat yönünün tersine yani sola doğru dönen gamalı haç “sauvastika” olarak da bilinir. Bu sembol geceyi, büyücülüğü ve ürkütücü bir Tanrıça olan Kali’yi simgeler. Kolları saat yönünde yani sağa doğru dönen sembolün ise Güneş’in hareketlerini gösterdiğine inanılır. Kolların dönüş yönünün Güneş’in günlük hareketlerini gösterdiği düşünülür. Kuzey Yarım Küre’de Güneş doğudan güneye ardından batıya geçer.

Budizmde Svastika

Svastika’nın Budizm dininde Buda’nın ayaklarını veya ayak izlerini simgelediğine inanılır. Yazıtların başına ve sonuna konulurken günümüzde Tibetli Budacılar bu sembolü giysilerine işleyerek süs olarak kullanır. Asya Kıtası’nda Budacılığın yayılması ile birlikte Svastika uzun ömrü, bereketi ve bolluğu simgeleyen bir sembol olarak yaygınlaşmaya başlamıştır.

Hristiyanlık İçin Svastika

Haç işaretinin çengelli versiyonu olarak düşünülen Svastika, insanın ölüme karşı zaferini simgeler. Bazı kiliselerde bu işaret görülür. İlk Hristiyan insanlar Svastika’yı zulümden ve işkenceden korunmak amacıyla kullanmıştır. Eski Persler ve Yunanlılar da başarının ve mutluluğun sembolü olarak Svastika’yı kullanmıştır.

Osmanlı ve Selçuklu Kültürlerinde Svastika

Svastika Türk kültüründe de önemli yere sahiptir. Osmanlı ve Selçuklu zamanlarındaki halı, kilim motiflerinde kullanılan sembol resimlerde de yer alır. Kazakistan’da bulunan Ahmet Yesevi Türbesi’nin ana kapısının her iki tarafında da birer tane Svastika bulunur. İran ve Lübnan’da bulunan camiilerde de bu sembole rastlanır.

Svastika’nın Ruhu Naziler İle Nasıl Kirlendi?

Tarihte bilinen en eski sembol olma ünvanının sahibi olan Svastika, Naziler tarafından benimsenmeden önce iyi talihin temsilcisi idi. Hatta bunun canlı bir kanıtı olarak şu olay gösterilebilir: 1911 yılında bir savaşta altın bulunmasının ardından Ontario’daki bir kasabaya Swastika adı verilmişti.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman askerleri Svastika sembolünü bir uğur kaynağı olarak benimsemiştir. Aryanizm ismini verdiği inanç sistemini ortaya çıkaran Guido Von List’in anısına kurulan List Society derneği Svastika sembolünün üretimini gerçekleştirmiştir. Onun araştırmaları sonucu benimsenen Svastika sembolü Naziler’in uğuru olarak bilinir. Naziler’in yarattığı nefret dünyası sebebiyle bir zamanların talih sembolü olan Svastika artık vahşet sembolü haline gelmiştir.

Nazi sembolü olan gamalı haçta kollar sağa doğru döndürülmüştür. Adolf Hitler Benim Kavgam adlı eserinde sembolü şöyle ifade etmektedir: “Gamalı haçta, üstün ırkların zaferi uğrunda savaşmak gibi kutsal görevi ve yine yararlı çalışma fikrinin başarısı için mücadele etmenin gerekli olduğunu teşhis ediyorduk.”

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.