Emperyalizm ne demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

Emperyalizm Ne Demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

Emperyalizm Ne Demek?

Emperyalizm ne demek dendiğinde söylenebilecek en doğru tanım bazen imparatorluk inşası olarak da adlandırılan, bir ulusun diğer uluslar üzerinde kendi yönetimini veya otoritesini zorla dayatması pratiğidir. Emperyalizm ne demek sorusuna tipik olarak kışkırtılmadan askeri güç kullanımını içeren, ahlaki olarak kabul edilemez olarak görüldüğü cevabı verilir. Emperyalizm ne demek, bir ulusun diğer uluslar üzerindeki otoritesinin toprak edinimi, ekonomik ve politik egemenliğin empoze edilmesi yoluyla genişletilmesidir. Tarih boyunca birçok yerli toplum ve kültür, emperyalist genişlemeyle yok edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı bittiğinde emperyalizm ne demek sorusu iyice bütünleşmiş ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Eski zamanlarda insanlar krallıklarının genişlemesini ve hatta dünya gücüne ulaşmasını istiyorlardı. Amaç, bir kişinin bütün ülkeleri ve halklarını kontrol altına almasıydı. Çoğu zaman bu bir ülkenin zenginliğiydi, ülkeler daha çok fethetmek istiyordu. Çoğu zaman acımasız savaşlar verildi ve bir sürü insan bunun için hayatını kaybetti. Emperyalizm ne demek dendiğinde “En Güçlü Olanın Hayatta Kalması” fikri benimsenir ve bu Darvin’in bir öğretisidir.

Emperyalizm ne demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

Yüzlerce yıldır dünyanın her yerinde emperyalist devralmalar yaşanıyor, bunun en dikkate değer örneklerinden biri Amerika’nın kolonileşmesidir. Amerika’nın 15. ve 19. yüzyıllar arasında kolonileşmesi, doğası gereği Amerika Birleşik Devletleri, Japonya ve Avrupalı güçlerin 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki genişlemesinden farklı olsa da, her iki dönem de emperyalizm ne demek sorusunun cevaplarıdır.

Emperyalizm ne demek sorusu sorulduğunda tarih öncesine bakılmalıdır. Klanlar arasında kıt yiyecek ve kaynaklar için mücadeleden bu yana gelişti, ancak kanlı köklerini korudu. Tarih boyunca pek çok kültür, kasıtsız veya kasıtlı olarak yok edilen yerli toplumlarla birlikte, emperyalist fatihlerinin egemenliği altında acı çekti.

Emperyalist Genişlemeyi Haklı Göstermek İçin Kullanılan Beş Teori

Emperyalizm ne demek sorusunun daha geniş bir tanımı, bir ulusun otoritesinin veya hâlihazırda kendi kontrolü altında olmayan topraklar üzerindeki egemenliğinin –genellikle askeri güç kullanımıyla– genişletilmesi veya genişletilmesidir. Bu, doğrudan toprak edinimi, ekonomik ve politik hâkimiyet yoluyla gerçekleştirilir.

İmparatorluklar, liderlerinin geniş bir gerekçe olarak gördükleri şeyler olmadan emperyalist genişlemenin masraflarını ve tehlikelerini üstlenmezler. Kaydedilmiş tarih boyunca emperyalizm ne demek dendiğinde, aşağıdaki beş teoriden biri veya daha fazlası altında rasyonelleştirilmiştir.

Muhafazakâr İktisat Teorisi

Daha iyi gelişmiş ulus, emperyalizm ne demek sorusunu zaten başarılı olan ekonomisini ve istikrarlı sosyal düzenini sürdürmenin bir aracı olarak görüyor. İhraç edilen malları için yeni esir pazarları güvence altına alarak, egemen ulus, istihdam oranını koruyabilir ve kentsel nüfusunun herhangi bir sosyal anlaşmazlığını sömürge bölgelerine yeniden yönlendirebilir. Tarihsel olarak bu mantık, egemen ulus içinde ideolojik ve ırksal üstünlük varsayımını somutlaştırır.

Liberal Ekonomi Teorisi

Hâkim ulusta artan zenginlik ve kapitalizm, nüfusunun tüketebileceğinden daha fazla mal üretilmesine neden olur. Liderleri, emperyalist yayılmayı, üretim ve tüketimi dengeleyerek karlarını artırırken giderlerini azaltmanın bir yolu olarak görüyorlar. Emperyalizm ne demek dendiğinde alternatif olarak, zengin ulus bazen yetersiz tüketim sorununu ücret kontrolü gibi liberal yasama araçlarıyla dahili olarak çözmeyi seçer.

Marksist-Leninist İktisat Teorisi

Karl Marx ve Vladimir Lenin gibi sosyalist liderler, az tüketimle mücadele eden liberal yasama stratejilerini, kaçınılmaz olarak egemen devletin orta sınıfından para alacakları ve varlıklı ve fakir ülkelere bölünmüş bir dünya ile sonuçlanacakları için reddettiler. Lenin, 1. Dünya Savaşı’nın nedeni olarak kapitalist-emperyalist özlemleri gösterdi ve bunun yerine Marksist bir emperyalizm biçiminin benimsenmesi çağrısında bulundu.

Siyasi teori

Emperyalizm ne demek denildiğinde, zengin ulusların dünyanın güç dengesi içindeki konumlarını sürdürme girişimlerinin kaçınılmaz bir sonucundan başka bir şey değildir. Bu teori, emperyalizm ne demek sorusunun asıl amacının bir ulusun askeri ve siyasi savunmasızlığını en aza indirmek olduğunu savunuyor.

Emperyalizm ne demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

Savaşçı Sınıfı Teorisi

Emperyalizm ne demek dendiğinde aslında bilinmelidir ki gerçek bir ekonomik veya politik amaca hizmet etmez. Bunun yerine, politik süreçlerine bir “savaşçı” sınıfın hakim olduğu ulusların asırlık davranışlarının anlamsız bir tezahürüdür. Başlangıçta gerçek bir ulusal savunma ihtiyacını karşılamak için yaratılan savaşçı sınıfı, sonunda varlığını sürdürmek için ancak emperyalizm aracılığıyla çözülebilecek krizler üretir.

Emperyalizm Ne Demek ve Sömürgecilik ile Bağlantısı Nedir?

Emperyalizm ne demek sorusu sorulduğunda verilecek cevap emperyalizm ve sömürgeciliğin, bir ulusun diğerleri üzerinde politik ve ekonomik hakimiyetine neden olurken, iki sistem arasında ince ama önemli farklılıklar var olduğudur.

Özünde, sömürgecilik küresel genişlemenin fiziksel pratiğidir, emperyalizm ne demek sorusunun cevabı ise bu pratiği yönlendiren fikirdir. Temel neden-sonuç ilişkisinde emperyalizm ne demek sorusu cevabı olarak neden, sonuç olarak da sömürgecilik düşünülebilir.

En bilindik biçimiyle, sömürgecilik, insanların kalıcı yerleşimciler olarak yeni bir bölgeye taşınmasını içerir. Yerleşimciler bir kez kurulduktan sonra, yeni bölgenin kaynaklarını o ülkenin ekonomik yararı için kullanmak üzere çalışırken, anavatanlarına sadakatlerini ve bağlılıklarını sürdürürler. Aksine, emperyalizm, askeri güç ve şiddet kullanarak fethedilmiş bir ulus veya milletler üzerinde siyasi ve ekonomik kontrolün dayatılmasıdır.

Örneğin, 16. ve 17. yüzyıllarda İngilizlerin Amerika’yı sömürgeleştirmesi, Kral III. George, sömürgecilere dayatılan daha da kısıtlayıcı ekonomik ve politik düzenlemeleri uygulamak için kolonilere İngiliz birlikleri yerleştirdiğinde emperyalizme dönüştü. Britanya’nın giderek artan emperyalist eylemlerine itirazlar sonunda Amerikan Devrimi ile sonuçlandı.

Emperyalizm Çağı Nedir?

Emperyalizm Çağı, 1500 yılını 1914’e kadar kapsadı. 15. yüzyılın başından 17. yüzyılın sonlarına kadar, İngiltere, İspanya, Fransa, Portekiz ve Hollanda gibi Avrupalı ​​güçler geniş kolonyal imparatorluklar edindi. Bu “Eski Emperyalizm” döneminde, Avrupa ülkeleri Yeni Dünya’yı Uzak Doğu’ya ticaret yolları arayarak ve Kuzey ve Güney Amerika’da ve ayrıca Güneydoğu Asya’da yerleşim yerleri kurarak keşfettiler. Emperyalizmin en kötü insan zulmünden bazıları bu dönemde yaşandı. İspanyolların 16. yüzyılda Orta ve Güney Amerika’yı fethi sırasında, emperyalizmin ilk büyük ölçekli soykırım eylemi çağında tahminen sekiz milyon yerli insan öldü.

Emperyalizm ne demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

Bu dönemin ticaret güdümlü emperyalistleri, muhafazakâr ekonomik teori olan “Şan, Tanrı ve Altın” konusundaki inançlarına dayanarak, sömürgeciliği, dini misyoner çabalar için salt bir zenginlik kaynağı ve aracı olarak görüyorlardı. Erken Britanya İmparatorluğu, Kuzey Amerika’daki en karlı kolonilerinden birini kurdu. İngiltere, 1776’da Amerikan kolonilerinin kaybında bir gerileme yaşamasına rağmen, Hindistan, Avustralya ve Latin Amerika’da toprak kazanarak fazlasıyla iyileşti.

1840’larda Eski Emperyalizm çağının sonuna gelindiğinde İngiltere, Hindistan, Güney Afrika ve Avustralya’daki toprak mülkleriyle egemen kolonyal güç haline geldi. Aynı zamanda Fransa, Kuzey Amerika’daki Louisiana bölgesini ve Fransız Yeni Gine’sini kontrol etti. Hollanda Doğu Hint Adaları’nı, İspanya da Orta ve Güney Amerika’yı sömürgeleştirmişti. Büyük ölçüde, güçlü donanmasının denizler üzerindeki hâkimiyetinden dolayı, Britanya, daha sonra Pax Britannica veya “İngiliz Barışı” olarak tanımlanan dünya barışının koruyucusu rolünü de kolayca kabul etti.

Yeni Emperyalizm Ne Demek?

Avrupa imparatorlukları, emperyalizmin ilk dalgasının ardından Afrika ve Çin kıyılarında temeller oluştururken, yerel liderler üzerindeki etkileri sınırlıydı. 1870’lerde “Yeni Emperyalizm Çağı” başlayana kadar, Avrupa devletleri geniş imparatorluklarını – özellikle Afrika’da, ama aynı zamanda Asya ve Orta Doğu’da – kurmaya başladılar.

Avrupa ülkeleri, Sanayi Devrimi’nin aşırı üretim ve yetersiz tüketim ekonomik sonuçlarıyla başa çıkma ihtiyacından hareketle, agresif bir imparatorluk inşası planı izlediler. Yeni emperyalistler, 16. ve 17. yüzyıllarda olduğu gibi sadece denizaşırı ticaret yerleşimleri kurmak yerine, yerel sömürge hükümetleri kendi çıkarları için kontrol ettiler.

Emperyalizm ne demek? Emperyalist Genişleme Teorileri Nelerdir?

1870 ile 1914 arasındaki “İkinci Sanayi Devrimi” sırasında endüstriyel üretim, teknoloji ve ulaşımdaki hızlı gelişmeler, Avrupalı ​​güçlerin ekonomilerini ve dolayısıyla denizaşırı genişleme ihtiyaçlarını daha da artırdı. Yeni emperyalistler, emperyalizmin siyasal teorisinin tipik bir örneği olarak, “geri” uluslara karşı algılanan üstünlüklerini vurgulayan politikalar uyguladılar. Ekonomik etki ve siyasi ilhakın kurulmasını ezici askeri güçle birleştiren Avrupa ülkeleri – İngiliz İmparatorluğu liderliğindeki – Afrika ve Asya’nın çoğuna hakim olmaya başladılar.

1914’e gelindiğinde, sözde “Afrika için Mücadele” deki başarılarının yanı sıra, Britanya İmparatorluğu dünya çapında en fazla sayıda koloniyi kontrol ederek, popüler ifadeye yol açtı: “Güneş Britanya İmparatorluğu’na asla batmaz.”

Klasik Emperyalizm Ne Demek?

Klasik Emperyalizm ne demek dendiğinde, milliyetçilikle birleşen emperyalizm, Avrupa imparatorluklarının, sömürgeleri ve dünya için olumsuz sonuçlar doğurmaya başlamasıdır. 1914’e gelindiğinde, rakip ülkeler arasında artan sayıda çatışma I.Dünya Savaşı’na patlayacaktı. 1940’larda, eski I.Dünya Savaşı katılımcıları Almanya ve Japonya, emperyalist güçlerini yeniden kazanarak, sırasıyla Avrupa ve Asya’da imparatorluklar yaratmaya çalıştılar. Almanya’nın Hitler’i ve Japon İmparatoru Hirohito, uluslarının dünya nüfuz alanını genişletme arzusuyla güçlerini birleştirerek II. Dünya Savaşı’nı başlatacaklardı.

1.Dünya Savaşı’nın muazzam insani ve ekonomik maliyetleri, eski imparatorluk inşa eden ulusları büyük ölçüde zayıflattı ve klasik, ticaret odaklı emperyalizm çağını etkin bir şekilde sona erdirdi. Ardından gelen hassas barış ve Soğuk Savaş boyunca, dekolonizasyon çoğaldı. Hindistan, Afrika’daki birkaç eski sömürge bölgesi ile birlikte İngiltere’den bağımsızlık kazandı.

İngiliz emperyalizminin küçültülmüş bir versiyonu, 1953 İran darbesine ve 1956 Süveyş Krizi sırasında Mısır’da yer almasıyla devam ederken, İkinci Dünya Savaşı’ndan dünyanın bir parçası olarak ortaya çıkan ABD ve eski Sovyetler Birliği olmuştur.

Bununla birlikte, 1947’den 1991’e kadar olan Soğuk Savaş, Sovyetler Birliği’ne büyük bir zarar verecektir. Ekonomisi boşalmış, ordusu geçmişte kalmış olabilir ve komünist siyasi yapısı kırılmış, Sovyetler Birliği resmen dağılmış ve 26 Aralık 1991’de Rusya Federasyonu olarak ortaya çıkmıştır. Sovyet imparatorluğunun uydu devletlerine bağımsızlık verilmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla Birleşik Devletler, egemen küresel güç ve modern emperyalizmin kaynağı haline gelmiştir.

Modern Emperyalizm Ne Demek?

Artık katı bir şekilde yeni ticaret fırsatlarını güvence altına almaya odaklanmayan modern emperyalizm, şirket varlığının genişlemesini ve egemen ulusun siyasi ideolojisinin bazen aşağılayıcı bir şekilde “ulus inşası” veya özellikle Amerika Birleşik Devletleri örneğinde olduğu gibi adı verilen bir süreçte yayılmasını içeriyor. Amerikanlaşma.”

Soğuk Savaş’ın domino teorisi tarafından kanıtlandığı üzere, Birleşik Devletler gibi güçlü uluslar genellikle diğer ulusların kendi ideolojilerine aykırı siyasi ideolojileri benimsemelerini engellemeye çalışırlar. Sonuç olarak, ABD’nin başarısızlıkla sonuçlanan 1961 Domuzlar Körfezi İstilası, Küba’daki Fidel Castro’nun komünist rejimini devirmeye yönelik girişimi, Başkan Ronald Regan’ın komünizmin yayılmasını durdurmayı amaçlayan Reagan Doktrini ve ABD’nin Vietnam Savaşı’na katılımı genellikle şu şekilde anılır: modern emperyalizm örnekleri.

Emperyalizm ne demek dendiğinde Amerika Birleşik Devletleri dışında, diğer müreffeh uluslar, nüfuzlarını genişletme umuduyla modern ve bazen de geleneksel emperyalizmi kullandılar. Emperyalizm ne demek dendiğinde bakılacak olan Suudi Arabistan ve Çin gibi ülkeler, aşırı agresif dış politika ve sınırlı askeri müdahalenin bir kombinasyonunu kullanarak küresel nüfuzlarını yaymaya çalıştılar. Buna ek olarak, İran ve Kuzey Kore gibi daha küçük ülkeler, ekonomik ve stratejik bir avantaj elde etme umuduyla, nükleer silahlar da dahil olmak üzere askeri yeteneklerini agresif bir şekilde geliştiriyorlar.

Amerika Birleşik Devletleri’nin gerçek sömürge mülkleri geleneksel emperyalizm çağından beri azalırken, ulus hala dünyanın birçok yerinde güçlü ve büyüyen bir ekonomik ve politik etki uygulamaktadır. ABD şu anda kalıcı olarak nüfuslu beş geleneksel bölgeyi veya devleti elinde bulunduruyor: Porto Riko, Guam, Virgin Adaları, Kuzey Mariana Adaları ve Amerikan Samoası.

Beş bölgenin tümü, ABD Temsilciler Meclisi’ne oy hakkına sahip olmayan bir üye seçer. Amerikan Samoası sakinleri ABD vatandaşı olarak kabul edilir ve diğer dört bölgenin sakinleri ABD vatandaşıdır. Bu ABD vatandaşlarının başkanlık için ön seçimlerde oy kullanmalarına izin verilir ancak genel başkanlık seçimlerinde oy kullanamazlar. Tarihsel olarak, Hawaii ve Alaska gibi eski ABD bölgelerinin çoğu, sonunda eyalet statüsüne kavuştu. II. Dünya Savaşı sırasında esas olarak stratejik amaçlarla tutulan Filipinler, Mikronezya, Marshall Adaları ve Palau gibi diğer bölgeler, sonunda bağımsız ülkeler haline geldi.

Emperyalizm ne demek sorusu sorulduğunda verilecek basit cevap bir ülkenin gücünü ve nüfuzunu sömürgeleştirme, askeri güç kullanımı veya diğer yollarla genişletme politikası olduğudur. Fakat emperyalizm ne demek sorusunun altında çok farklı teoriler ve sömürgecilik tarihi de yatmaktadır. Emperyalizm ne demek sorusu sadece tanımdan ibaret olmamakla birlikte emperyalist teorilere de mutlaka bakılmalıdır.

yazar

Yazar: cringefest

Blog Yazar

Bu yazıyı nasıl buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.